OCR là gì? Cách đưa chứng từ scan vào quy trình duyệt
Tìm hiểu OCR biến ảnh thành chữ ra sao, cách kiểm sai số ở trường hóa đơn và thiết kế hàng chờ để kế toán xác minh trước khi ghi sổ.
Ảnh chụp một hóa đơn mua vật tư trông rõ trên màn hình điện thoại, nhưng số cuối của mã chứng từ nằm đúng chỗ giấy bị gấp. OCR là gì và vì sao một ký tự sai lại đáng quan tâm? Ở khâu hạch toán, bản đọc chỉ là một đầu vào. Naventic đặt nó cạnh ảnh gốc để kế toán có thể kiểm đúng vị trí trước khi sử dụng.
OCR là gì trong quy trình số hóa chứng từ?
OCR, viết tắt của optical character recognition, là nhận dạng ký tự quang học. Công nghệ này chuyển chữ nhìn thấy trong ảnh, bản scan hoặc trang PDF dạng ảnh thành văn bản có thể tìm và sao chép. Với PDF đã chứa lớp văn bản tốt, ứng dụng có thể đọc lớp đó trực tiếp. Áp OCR cho mọi trang sẽ tốn tài nguyên và có thể đưa thêm lỗi vào phần chữ vốn đã rõ.
Kết quả có thể gồm từng đoạn chữ, tọa độ của đoạn trên trang và điểm tin cậy, tùy công cụ. Việc nhận ra chuỗi số ở góc phải chưa nói được đó là tổng phải trả hay tổng trước thuế. Bước trích xuất trường cần xét nhãn cạnh giá trị, bố cục, số trang và mẫu chứng từ. Với hóa đơn điện tử có tệp dữ liệu gốc đã xác thực, nên ưu tiên đọc dữ liệu gốc rồi dùng ảnh làm tài liệu đối chiếu khi cần.
Đi từ trang ảnh đến dữ liệu có thể kiểm
- Nhận tệp và giữ bản gốc. Gán mã tiếp nhận cho mỗi tài liệu. Khi ảnh bị cắt mất mép hoặc phản sáng trên cả dòng tiền, yêu cầu người gửi chụp lại.
- Làm rõ trang. Xoay ảnh về đúng hướng, sửa độ nghiêng và kiểm thứ tự trang. Lưu riêng ảnh đã xử lý để người duyệt còn mở được ảnh lúc tiếp nhận.
- Đọc vùng chữ. Nhận dạng từ hoặc dòng và lưu vị trí. Với bảng nhiều dòng, ghép ô theo cột để đơn giá của dòng dưới khỏi trượt sang mặt hàng phía trên.
- Ánh xạ sang hồ sơ. Đưa mã hóa đơn, ngày và tổng tiền vào các trường dự kiến. Đánh dấu nếu một trường có nhiều ứng viên hoặc chưa có ảnh chứng minh.
Với tài liệu ghép nhiều hóa đơn, cần nhận diện ranh giới chứng từ trước khi nối các dòng. Số trang trên PDF không nhất thiết trùng số trang in ở góc giấy. Nếu thiếu trang chứa điều khoản hoặc tổng thanh toán, giữ trạng thái chờ thay vì dùng dữ liệu từ trang liền trước.
Những nhầm lẫn kế toán cần bắt tại nguồn
| Quan sát | Cách kiểm |
|---|---|
| Số 0 nhìn giống chữ O | Phóng vùng nghi vấn và đối chiếu quy tắc định dạng của trường đó. |
| Ngày có hai cách hiểu | Xác định mẫu ngày của nguồn phát hành và so với kỳ tiếp nhận. |
| Hai ô tổng nằm cạnh nhau | Kiểm tra nhãn, đồng tiền và phép đối soát theo chứng từ. |
| Tệp chụp lại bằng máy khác | Tra khóa nghiệp vụ để phát hiện trùng trước khi tạo bút toán. |
Điểm tự tin cao của máy đọc có thể đi cùng số tiền sai vì nó đọc chính xác chữ ở nhầm cột. Ngược lại, một địa chỉ khó đọc có thể ít ảnh hưởng hơn sai mã định danh nhà cung cấp. Nên phân hạng trường theo hậu quả nếu sai. Với trường trọng yếu, dùng đồng thời kết quả đọc và quy tắc đối chiếu thay vì áp chung một ngưỡng tin cậy.
Thử trên chứng từ xấu trước khi mở luồng thật
Chọn các mẫu có bản scan thẳng, ảnh chụp lệch, bản in mờ và hóa đơn dài sang trang. Ghi nhãn bằng dữ liệu đã kiểm của kế toán. Đo độ đúng theo từng trường quan trọng và số lần phải yêu cầu gửi lại. Đếm thêm thời gian xử lý ngoại lệ. Một hệ thống đọc nhiều nhưng buộc người kiểm mở lại từng trang có thể chưa giảm được khâu nhập liệu.
Luồng đọc hóa đơn và chứng từ bằng AI có thể đặt bước so khớp đơn mua hàng sau nhận dạng. Với AI Document Agent, cần định rõ dữ liệu nào hiển thị cho từng vai trò. Nếu muốn ghi kết quả sang phần mềm nghiệp vụ, cấu hình tự động hóa quy trình cần giữ trạng thái duyệt và khóa chống nhập hai lần.
Một ô tiền có dấu hỏi nên mở ra đúng dòng trên ảnh, để kế toán quyết định và ghi lại giá trị đã sửa. Khi nhóm làm được thao tác đó nhanh hơn mở cả xấp chứng từ, OCR đã cải thiện một phần việc có thể quan sát được.